TL, dolar ile yarışamaz dedi

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, doların şu anda dünyada tek likit liman haline geldiğine ve bunun bilinmesi gerektiğine dikkati çekerek, TL, dolar ile yarışamaz. O yüzden TLyi dolar ile değerlendirmeyin. Ama uyguladığımız tedbirlerle, sıkı para politikasıyla avroya karşı TL daha sağlam durabilir dedi.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclis Toplantısında üyelerin sorularını yanıtlayan Başçı, Merkez Bankasının bankaların bankası olduğunu, bankaların Merkez Bankasından fon, kredi sağlayabildiklerini, bunun istisnaları olabildiğini söyledi.

Başçı, o istisnaların da bazı ülkelerde ihtiyaç olursa gündeme gelebilen reeskont kredileri olduğunu belirterek, mesela Japonyanın bunu doğrudan çok büyük şirketlere yapmaya başladığını belirtti. Başçı, Çünkü Merkez Bankasının muhatap alabileceği şirket sayısı çok az. Ancak bankaları biz rahatlıkla muhatap alabiliriz. Bankalar da reel sektörle muhatap olacaklar. Dolayısıyla o ilişkiyi bizim yumuşatmamız söz konusu olmalı. O açıdan değerlendirmek gerekir diye konuştu.

Türkiyenin güzel bir uygulaması bulunduğunu, ihracatçı reeskont penceresini kapatmadıklarını, TLde reeskont penceresinin şu anda kapalı olduğunu, ona ihtiyaç olmadığı için kapandığını hatırlatan Başçı, Ama Exim kredilerinin şöyle bir güzel tarafı var; özellikle bu kredileri biz Eximbank aracılığıyla kullandırıyoruz. TL veriyoruz, döviz alıyoruz. Öyle olunca döviz alım niteliğinde oluyor. Maliyet olarak da liborla veriyoruz Exime... Exim de libor artı 0,75 ile ihracatçılarımıza bunu kullandırıyor şeklinde konuştu.

Exime tanıdığımız limiti 4 milyar dolara çıkardık

Yeni çalışmalarında burada Exime tanıdıkları limitin 2,5 milyar dolar olduğunu, bunu 4 milyar dolara çıkardıklarını kaydeden Başçı, Bu yılda 3 defa verilebilir. Dolayısıyla yılın tamamı için hepsi kullanılırsa 12 milyar dolarlık bir kredi oluşturulabilir. Hiç de fena rakam değil. Oradan da eğer yine tamamı kullanılırsa Merkez Bankası rezervlerine önemli bir takviye gelecek. 12 milyar dolar civarında bir takviye gelecek. Şu anda stokta 1,5 milyar dolarlık kullanım var dedi.

Kredi Garanti Fonunun da kendilerinden bir talebi olduğuna işaret eden Başçı, (Alternatif olarak Kredi Garanti Fonunun da garantisini de kabul eder misiniz?) dediler. Bunu biz değerlendirdik ve olumlu baktık. Büyük ihtimalle karar aldığımızda diyeceğiz ki Kredi Garanti Fonunun garantisini kabul edeceğiz ifadelerini kullandı.

Sistemin tedirgin olmaması lazım

Bunun reel sektör açısından önemli bir adım olduğunu vurgulayan Başçı, konuşmasını şöyle sürdürdü:

Bankalar açısından ise benim yaptığım açıklamalar aslında sistemi rahatlatıcı yönde. Açıklamalar fonlama tarafında. İstisnai durum dediğimiz durumlarda, mesela yarın... Bugün işaretini verdik. Dedik ki istisnai durumdur, demek ki yarın farklı bir şey yapacağız. Yarın sabah evet 5,75den fonlama ihalesi açmayacağız. Ondan bir saat kadar sonra, 11 gibi bir hafta vadeli yine fon sağlayacağız. Bu sağladığımız fon maliyetinin de hemen olmasa bile, yüzde 12nin altında oluşmasını sağlayacağız, istisnai günlerde bile... O açıdan sistemin tedirgin olmaması gerekir. Likiditeyi yine veriyoruz. En kötü ihtimalle orada yüzde 12,5 fonlama ihtimali, onun altında da yüzde 12 var. Onlar duruyor.

Her şeyi satıp dolara dönüyorlar, dolar değer kazanıyor

Başçı, bunun döviz tarafından da TLnin değer kaybını yumuşatıcı etki yapacağına dikkati çekerek, şöyle devam etti:

Çünkü 5,75 gidiyor, onun yerine daha yüksek bir faiz geliyor. Bu tür günlerde gerek döviz satışları yoluyla ki, döviz satışlarını dikkatlice kullanmak gerekir, gerektiğinde kullanmak gerekir, kullandığınızda da sonuç almanız gerekir, diğer taraftan faiz aracıyla kullanarak biz Türkiyenin satışlardan daha az etkilenmesini sağlamaya çalışıyoruz. avroya karşı TLnin performansı nasıl, diğer gelişmekte olan ülkelere karşı performansı nasıl? Buraya bakmakta fayda var. Değerlendirirken oradan değerlendirmekte fayda var. Dolar şu anda dünyada tek likit liman haline geldi. Bunu bilmemiz lazım. İsviçre geri çekildi, aman kimse bana gelmesin, param değer kazanmasın dedi. Japonya, müdahalelerle değer kazancını önlemeye çalışıyor. Geriye kaldı bir tek Amerikan doları... Onlar da aşırı para basma niyetinde şu anda olmadıkları için herkes panik halinde, satış halinde. Her şeyi satıp dolara dönüyorlar. Dolar değer kazanıyor. TL, dolar ile yarışamaz. O yüzden TLyi dolar ile değerlendirmeyin. Dolar şu noktada olur, orada tutmaya çalışırız filan demeyiz. Ama uyguladığımız tedbirlerle, sıkı para politikasıyla avroya karşı TL daha sağlam durabilir. Bu şekilde test etmek mümkün ve daha sağlıklı diye düşünüyorum.