GAP Toprak Su Kaynakları ve Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce Laboratuar faaliyetleri kapsamında ;2009 yılında Çiftçilerden alınan 8 bin 152 adet örnek ile 61 bin 227 Toprak analizi yapıldı.Yine Araştırma projeleri için bin 269 adet örnekten 12 bin 857, Diğer kuruluşlardan alınan 132 adet numune ile bin 128 adet toprak analizi yapıldı. Urfa Haber Ajansı Muhabirin edindiği bilgiye göre ;2009 yılında toplam olarak 9 bin 553 adet numuneden 75 bin 212 adet toprak analizi yapıldı. 2009 yılında 195 çiftçi’den alınan 195 adet numune ile 716 adet Gübre analizi yapıldı.Çiftçilerden alınan 583 adet örnek ile toplam 6 bin 50 adet su analizi yapıldı. Çiftçilerden alınan 918 adet numune ile toplam 6 bin 385 adet bitki analizi yapıldı.2009 yılında genel olarak 82 bin 896 adet çeşitli analiz yapıldı. Toprak Analizi Ve Gübrelemenin Faydaları; Bilim ve tekniğin tarımda uygulanması yoğun tarımın giderek yaygınlaşması gübrelerden daha bilinçli ve bilgili şekilde yararlanılmasını zorunlu kılmaktadır. Gübrelemenin temel amacı çevreye zarar vermeden üstün nitelikli ve yüksek miktarlarda ürün almak, bir başka deyişle birim gübreden üreticiye en yüksek net kazancı sağlamaktır. Buda gübrelerin özelliklerinin iyi bilinmesiyle ve gübrelerin uygun şekil, miktar ve biçimde uygulanmasıyla yakından ilgilidir. Gübrelemenin başarılı olmasında ekonomik ve kültürel etmenlerin etkisi büyüktür.Ülkemizde nüfusun büyük bölümü tarımla uğraşıp geçimini üretmiş olduğu tarımsal ürünlerden karşılar. Tarımsal üretimin en önemli kaynağı olan toprak, gübreleme, zararlılarla mücadele, işleme, sulama gibi tarımsal işlemler ile verimli hale getirilir. Toprağın verimliliğini sürdürebilmesinde, besin maddeleriyle takviye edilmesi yani gübrelenmesi gerekmektedirDoğal yollarla ya da tarımsal üretim sonucu toprakta meydana gelen bitki besin maddesi eksikleri gübreleme ile giderilir. Topraktaki eksik besin maddelerine göre, eksikliği gidermek ve verimliliği artırmak amacıyla yapılan işleme gübreleme denir. Gübreleme, çiftlik veya ticaret gübreleri ile yapılır. Bileşimindeki azot, fosfor ve potasyum gibi bitki besin maddelerinden birini veya birkaçını bir arada bulunduran ve ticaret amacı ile satılan gübrelere ticari gübre denilmaktedir.Bitkilerde diğer canlılarda olduğu gibi büyüme ve gelişmelerini tamamlayabilmek için besinlere ihtiyaçları vardır dedik o zaman bizim için en önemli husus toprakta hangi besin maddesinin miktarda bulunduğudur. Bilinçli bir gübreleme bitkinin ihtiyacı ile topraktaki mevcutların bilinmesi ile mümkündür. Bunu bilmemiz gerekir ki eksikleri tamamlayalım. Bunun bilmenin tek yolu TOPRAK ANALİZİN’den geçer.Kârlı bir gübreleme ancak, bitkinin isteği olan gübre cins ve miktarını bilmek ve bu gübreleri en uygun zamanda ve şekilde toprağa uygulamakla yapılabilir. Burada önemli olan diğer bir hususta gübreye en az parayı vererek en fazla ürünün nasıl kaldırılacağını bilmektir. Fazladan atılan gübre fazla para demektir. En kazançlı gübrelemeyi yapabilmek için öncelikle toprağımızdaki besin maddesi miktarını bilmemiz gerekir. İşte bunun için toprak analizi yaptırmalıdır.Toprak analizleri bu amaçla kurulmuş laboratuvarlarda kimyasal yollarla analiz edilir. Bu analizler sonucu toprak içerisindeki bitkiye yarayışlı besin maddesi miktarları ortaya konur. Ve böylece o toprakta yetiştirilecek bitkinin büyümesi ve iyi bir ürün alınması için hangi besin maddesinin eksik olduğu bilindiğinden, topraktaki bu eksiği tamamlayacak miktarda gübrenin atılması gerekirPeki toprağı analiz ettirmeden gübrelersek ne olur. Bitkinin ihtiyacından daha az gübre kullanılabilir. Bu durumda bitkiler yeterince beslenemediklerinden iyi gelişemezler ürün azalır, alınan ürün gübre parasını bile karşılamayabilir.- Bitkinin ihtiyacından daha fazla gübre kullanılabilir böylece fazladan attığımız gübrenin parası ziyan olduğu gibi fazla gübre toprağa ve ürüne olumsuz etkiler yapabilir.Yanlış cins gübre kullanılabilir. Bunun bir sonucu olarak ürün azalabilir, yatabilir veya kuruyabilir. En azından üründe bir artış olmayabilir. Böylece de gübreye verilen para boşa gitmiş olur.Yanlış zamanda ve yanlış şekilde gübre kullanılabilir. Bunun sonucu olarak gübreden beklenilen yarar sağlanamayabilir.Eksik veya fazla, yanlış cins ve zamansız gübre kullanmamak için gübre kullanmadan önce toprağın mutlaka analiz ettirilmesi ve laboratuvardan alınacak toprak analiz raporu sonucuna göre gübre kullanılması gerekir.Ancak toprak analizi sonuçlarının beklenen faydaları sağlayabilmesi ve yukarıda açıkladığımız hatalara düşülmemesi için toprak örneklerinin mutlaka usulüne uygun olarak alınması gereklidir. Eğer usulüne uygun toprak numunesi alınmamışsa bunun sonucu hiçbir anlam ifade etmediği gibi emek, para ve zaman kaybına neden olacaktır.Toprakta eksilen besin maddelerinin tespiti ile, toprağa hangi gübreden, ne miktarda verileceğinin belirlenmesinde toprak analiz yöntemi yaygın olarak kullanılmaktadır. Toprak analiz yönteminde amaç topraktaki bitkiler tarafından alınabilir besin elementi miktarını öğrenmektir. Analizlerde toprağın bazı özellikleri ve besin maddelerinin miktarları belirlenmektedir. Ayrıca, yetiştirilen veya yetiştirilecek bitkilerin ihtiyaç duyacağı besin maddeleri de belirlenmektedir. Peki bu eksik olan besin maddeleri nelerdir ve eğer vermezsek ne gibi olumsuzluklarla karşılaşılır. Azotu toprağa az verirsek;Bitkinin gelişmesi durur ve bitki bodur kalır,Hububatta sapa kalkma başlangıcında olursa yapraklar açık yeşil bir renk alır. Saplar ince zayıf, başaklar kısa kalır ve taneler iyi olgunlaşmaz.Azotu çok verirsek;bitki hızla büyür ekinler yatar,üründen ziyade sap verimi olur,bitkinin kurağa, soğuğa,hastalık ve zararlılara dayanıklılığı azalır.
Fosforu az verirsek;saplar zayıf kalır ,kök büyümesi ve hububatta sapa kalkma sınırlı olur,verim düşer,bitkinin soğuğa ve hastalıklara karşı dayanıklılığı azalır, dane dökümü olur.Toprak yukarıda anlattığımız ana besin maddeleri yanında yardımcı besin maddeleri de mevcuttur. Ama bu yardımcı maddeler bitki bünyesinde çok az bulunurlar ve bitkiler tarafından az tüketilirler. Toprakta belirli miktarlarda bulunurlar ve eksikliklerinde bitkilerde maraz oluştururlar. Yardımcı besin maddeleri belirli oranlarda sıvı gübrelerde bulunurlar.Bitki besin maddelerinin alımını engelleyen en önemli unsur Toprağın PH’dır. Toprağın PH’ı 0-14 arasında değişen değerlere bölünmüştür. Bitkilerin gıda ortamından tam olarak faydalanabilmesi için PH değerinin 6-8 arasında olması istenir. Bu değerin altında ve üstünde değerler besinlerin alımını ,besinin çeşidine ve PH değerine göre kısıtlar. PH değeri toprak tahlili ile ölçülebilir. PH istenilen değerlerden düşük çıkarsa yükseltmek için toprağa kireç,yüksek çıkarsa düşürmek için toprağa kükürt uygulaması yapılır. Kullandığımız AN %26 gübresinde dolgu maddesi içerisinde belirli oranda kireç bulunmaktadır. AS%21 gübresinde ise belirli oranda kükürt bulunmaktadır. Görüldüğü üzere bitkinin Azot ihtiyacını karşılayan iki gübreden biri toprağın PH’ını çıkarırken biri düşürmektedir. Bitkinin gelişme döneminde kullandığımız ve aynı işi gören bu 2 azotlu gübreyi toprağın Ph’ını dengede tutmak için 2 yıl AN%26 kullanıyorsak,1 yıl muhakkak AS%21 kullanmalıdır..Ayrıca bitki besin maddeleri arasında geçimsizlikte vardır. Yani bir besin maddesinin toprakta gereğinde fazla bulunması diğer besin maddesinin alımını engeller. Toprak tahlili yapmadan attığımız gübreler belki de fayda yerine zarar oluşturmaktadır.Fazla yağış,kuraklık,düşük toprak sıcaklığı gibi ortamlar besin maddelerinin alımını güçleştirir. Toprağın yeterince ısınmadığı dönemde toprağa atılan gübrenin bitkiye faydası olmadığı gibi yıkanma ile kaybolma tehlikesi vardır.
Toprakta bulunan yabancı otlarla mücadele edilmezse bizim bitkimizin besinini sömürürler ve gelişme ve verim istediğimiz gibi olmaz.Tarlamıza 2-3 yılda bir ahır gübresi atarak toprağın yapısını düzeltmeliyiz. Toprağa ahır gübresi atarak; toprağın besin maddelerini tutma kabiliyetini arttırırız, toprakta gözle göremediğimiz canlılar olan mikro organizmaların sayısını arttırırız ki topraktaki besin maddelerinin bitki emrine girmesi için bu canlılara ihtiyaç vardır,topraktaki oksijeni arttırarak kök çürüklükleri engelleriz yani toprağı havalandırırız,toprağın su tutma kapasitesini arttırılır.(UrfaHA)
Fosforu az verirsek;saplar zayıf kalır ,kök büyümesi ve hububatta sapa kalkma sınırlı olur,verim düşer,bitkinin soğuğa ve hastalıklara karşı dayanıklılığı azalır, dane dökümü olur.Toprak yukarıda anlattığımız ana besin maddeleri yanında yardımcı besin maddeleri de mevcuttur. Ama bu yardımcı maddeler bitki bünyesinde çok az bulunurlar ve bitkiler tarafından az tüketilirler. Toprakta belirli miktarlarda bulunurlar ve eksikliklerinde bitkilerde maraz oluştururlar. Yardımcı besin maddeleri belirli oranlarda sıvı gübrelerde bulunurlar.Bitki besin maddelerinin alımını engelleyen en önemli unsur Toprağın PH’dır. Toprağın PH’ı 0-14 arasında değişen değerlere bölünmüştür. Bitkilerin gıda ortamından tam olarak faydalanabilmesi için PH değerinin 6-8 arasında olması istenir. Bu değerin altında ve üstünde değerler besinlerin alımını ,besinin çeşidine ve PH değerine göre kısıtlar. PH değeri toprak tahlili ile ölçülebilir. PH istenilen değerlerden düşük çıkarsa yükseltmek için toprağa kireç,yüksek çıkarsa düşürmek için toprağa kükürt uygulaması yapılır. Kullandığımız AN %26 gübresinde dolgu maddesi içerisinde belirli oranda kireç bulunmaktadır. AS%21 gübresinde ise belirli oranda kükürt bulunmaktadır. Görüldüğü üzere bitkinin Azot ihtiyacını karşılayan iki gübreden biri toprağın PH’ını çıkarırken biri düşürmektedir. Bitkinin gelişme döneminde kullandığımız ve aynı işi gören bu 2 azotlu gübreyi toprağın Ph’ını dengede tutmak için 2 yıl AN%26 kullanıyorsak,1 yıl muhakkak AS%21 kullanmalıdır..Ayrıca bitki besin maddeleri arasında geçimsizlikte vardır. Yani bir besin maddesinin toprakta gereğinde fazla bulunması diğer besin maddesinin alımını engeller. Toprak tahlili yapmadan attığımız gübreler belki de fayda yerine zarar oluşturmaktadır.Fazla yağış,kuraklık,düşük toprak sıcaklığı gibi ortamlar besin maddelerinin alımını güçleştirir. Toprağın yeterince ısınmadığı dönemde toprağa atılan gübrenin bitkiye faydası olmadığı gibi yıkanma ile kaybolma tehlikesi vardır.
Toprakta bulunan yabancı otlarla mücadele edilmezse bizim bitkimizin besinini sömürürler ve gelişme ve verim istediğimiz gibi olmaz.Tarlamıza 2-3 yılda bir ahır gübresi atarak toprağın yapısını düzeltmeliyiz. Toprağa ahır gübresi atarak; toprağın besin maddelerini tutma kabiliyetini arttırırız, toprakta gözle göremediğimiz canlılar olan mikro organizmaların sayısını arttırırız ki topraktaki besin maddelerinin bitki emrine girmesi için bu canlılara ihtiyaç vardır,topraktaki oksijeni arttırarak kök çürüklükleri engelleriz yani toprağı havalandırırız,toprağın su tutma kapasitesini arttırılır.(UrfaHA)
