DSİ Urfa\'dan hangi Ovaya ne kadar su veriyor?

Şanlıurfa’nın büyüyen sulama ağı her geçen gün biraz daha mesafe kat etmeye devam ediyor. GAP Projesiyle birlikte çiftçilerin tamamının suya kavuşturulması hedeflenirken, çalışmalar da son hızla devam ediyor. Ancak Son dönemlerde özellikle Suruç ve Akçakale’de yaşanan su sorunları arttı. Bunun üzerine Şanlıurfa DSİ 15. Bölge Müdürü Oğuz Kasap genel su planlamasıyla ilgili açıklamalarda bulundu. Kasap’ın mikrofonlarımıza özel açıklamaları şöyle;

220 Km Uzunluğundaki Mardin Kanalı Tamam

Şanlıurfa Atatürk Barajı rezervlerinde biriktirilen suyun tüneller vasıtasıyla hem Harran hem de Mardin Ovasına aktarıldığının altını çizen Şanlıurfa DSİ 15. Bölge Müdürü Oğuz Kasap “Tünel çıkışında 324 m3 saniyedeki suyu 124 m3’ünü Harran Ovasına, 200 m3’ünü de kanallar vasıtasıyla Hilvan, Siverek, Viranşehir, Ceylanpınar, TİGEM arazileri ve Mardin, Kızıltepe, Nusaybin ve Derik arazilerin suyu ulaştırıyoruz. Şu ana kadar Mardin ana kanalı olan 220 km uzunluğundaki kanalı bitirdik. Bu kanalın debisi 200 m3 saniyedir. Debiye baktığımız zaman ülkemizdeki pek çok ırmaktan daha fazla olduğunu görüyoruz. Örneğin Kızılırmak 124 m3 saniye, Yeşilırmak 120 m3 saniye, Meriç 182 m3 saniye. Bu hattımız bu ırmaklardan daha fazla su taşıyor. Tabi 220 km uzunluğundaki bu kanalımızın 180. Km’sine kadar suyu verdik. Sulama şebekelerimizi bitirdikçe suyu vererek o bölgedeki halkımızın, çiftçimizin hizmetine sunuyoruz. 220 Km’nin sonunda bir depolama yapıyoruz. Bu depolamada 250 milyon m3 su depolayacağız. Karşılaştırmak için söylüyorum, bu rakam büyük ölçekli bir barajdaki rezervuar ile aynıdır. Örneğin Oymapınar Barajında da aynı oranı, 250 milyon m3 su depoluyoruz. Burada depoladığımız suyu pompajlarla, cazibelerle yöreye ulaştırmış olacağız”dedi.

Atatürk Barajından alınan suyu daha önce etap etap açılan Harran-Akçakale bölgesine ulaştırıldığını bu bölgede sulama birlikleri vasıtasıyla çiftçiye verildiğine dikkat çeken Kasap şöyle konuştu; “Vatandaşımıza, çiftçimize suyu iletiyoruz. Yine Atatürk barajından aldığımız suyu Suruç tünelinde ve taşbasan depolamasından sonra Suruç ovasına ulaştırıyoruz. Suruç projesi aslında 950 bin dekar sahayı kapsıyor ama biz ilk planda biz bu alanın 560 bin dekarlık kısmının ihalesini yaptık. Şu anda 350 bin dekarlık bölümüne su veriyoruz. Diğer kısımlarda da inşaat çalışmalarımız devam ediyor. Bu yılsonuna kadar inşaatı biten kısımlara da yine aynı şekilde suyu iletmiş olacağız. Hali hazırda Suruç’ta hemen hemen inşaatı biten yerlerin bir kısmına suyu veriyoruz. Birkaç gün önce Çakırlar, Şehit Nusret tarafında bir arızadan bahsedilmişti. Orada zaten geçen hafta su vardı ama kanala atılan pisliklerden dolayı basın düşürücü filtrelerde tıkanma meydana gelmişti, onun temizliğini dün gece bitirdik ve tekrar o bölgeye yeterli suyu verdik. Burada bizim istediğimiz özel sektör vasıtasıyla hizmet alım yöntemiyle işletmeye başlattık ancak vatandaşlarımızın mümkün mertebe hatlara müdahale etmemesi gerekiyor. Yani hat vanalarını kafalarına göre açıp kapatmasınlar. Vantuzlardan, tahliyelerden su almaya çalışmasınlar. Bu bir işletme mühendisliğidir, herkes istediği gibi bunu yapmaya kalkarsa zaten biz bu işin altından kalkamayız.  Bizlere bıraksınlar. Biz her noktaya suyu iletmeye çalışıyoruz. Aksi takdirde patlaklar meydana geliyor ve bunların tekrar onarılması esnasında geçen sürede vatandaşımız istediği suyu alamamak gibi bir durumla karşılaşabiliyor.

Bizim ekonomik olarak sulayabildiğimiz Urfa bölgesi olarak 932bin hektar. Yani 9,3 milyon dekar araziyi ekonomik olarak sulayabiliyoruz. Şu anda bu arazinin 3,5 milyon m3’ü yani 3,5 dekar alanı sulanır durumda. Suruç, Harran, Mardin ana kanalı üzerindeki bir kısım araziler ve vatandaş arazileri ile TİGEM arazileri Urfa’da sulanır durumda. Yani bugün 9,3 dekar arazinin 3,5 dekarına su verilmekte.

Suruç’ta 560 bin dekar araziyi şu ana kadar 4 ayrı parçada ihale etmişiz. Şu anda biz 350 bin dekar araziye su veriyoruz. Diğer kısımlarını da inşaatların bitmesine paralel olarak her biten kısma peyderpey suyu iletiyoruz. 560bin dekar arazinin tamamına bu yılın sonuna kadar suyu vereceğiz. Harran’daki sorunumuz bazı Suriye sınırına yakın sulama birliklerimizin suyu yetişmemesinden kaynaklanan sorunlar var. Burada da üst kısımlardaki sulama birliklerimizin, suyun daha adilane dağıtımı noktasında alttaki birliklere suyu iletilmesi için suyu tasarruflu kullanmaları gerekir. İşletme mühendislerimizin talimatlarına uymaları gerekir aksi takdirde yukarıda fazladan kullanılan her damla su Suriye sınırına gidiyor. Bu suyun Harran ovasında adilane şekilde dağılması gerekir. Bizim talimatlarımıza, isteklerimize uyarlarsa sorun büyük ölçüde çözülmüş olacaktır.

Sulama ile ilgili şikâyetler mağdur olan her çiftçiden her vatandaştan doğal olarak bize de geliyor. Bu da dediğim gibi suyu alamayan çiftçilerimizin şikâyetleridir. Bunlar da bir üstteki birliklerimizin komşusuna suyu paylaşması halinde sorunları çözülmüş olacak.

Güneydoğu Anadolu Projesi Cumhuriyet tarihimizin en büyük entegre kalkınma projesidir. Bu proje kapsamında 22 adet baraj, 17 adet hidroelektrik santral, 9 adet içme suyu tesisi ve ülkemizin yüzde 20’lik bir arazisini kapsayan bir bölümünün sulanmasını içermekte. Bu projenin birinci etabı tamamlandı. İkinci GAP eylem planı içerisinde 2015 yılı 8 Mart tarihinde sayın başbakanımız Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu tarafından açıklandı. Bu projede çalışmalarımız devam ediyor. Yani biz GAP eylem planı içerisinde hedeflediğimiz bütün projelerimizi il il, proje proje, hangi yıl ne kadar hektar sahaya açacağımız, ne kadar para harcayacağımızı belirledik. Bunun önündeki bütün engelleri tek tek görüşerek ortadan kaldırıyoruz. Proje firmaları ile görüşüyoruz hızlandırıyoruz, inşaat firmaları ile görüşüyoruz hızlandırıyoruz, işini yapamayan inşaat firmalarını uyarıyoruz ve fesih ediyoruz, yeniden ihale ederek işi yapabilecek firmalara veriyoruz. 2015 ve 2019 yılı içerisinde hedeflediğimiz sulama oranına ulaşmaya çalışıyoruz. Bizim Urfa bölgesi olarak hedefimiz, ikinci GAP eylem planı içerisinde 2,8 milyon dekardır. 2.8 milyon dekar arazinin geçen sene içerisinde 580 bin dekarını sulamaya açtık. Bu yıldan itibaren peyderpey sulamaları açarak hedefimize ulaşacağız.

Urfa’nın ekonomik olarak sulanabilir arazileri bu eylem planı içerisinde büyük oranda tamamlanmış olacak. Bundan sonraki kısımlar daha üst kotlar. Ekonomik olarak baktığımız zaman 65 kotun üzerine suyun basılması çok rantabl(verimli) bir durum değil. Öncelikli olarak biz bu kotlar dâhilinde sulamalarımız yaptık. Baktığımız zaman Hilvan-Siverek veya Bozova’nın diğer bölgeleri gibi, aslında bu bölgeler suyun kıymetini de bilen, suyu en iyi şekilde değerlendiren ve suyu sonuna kadar hak eden bölgelerimiz ancak Atatürk Barajı ile bu bölgeler arasında 200 metrelik bir kot farkı bulunduğu için bu bölgeye suyun basılması çok ekonomik değil. Ancak fıstık üretiminin düşük su istemesi sebebiyle de biz buralara su vermeye çalışıyoruz ama ikinci GAP eylem planından sonraki kısımlar çok yüksek araziler. Bu araziler de üçüncü planda ele alınacak diye düşünüyoruz.