Sözlerime başlamadan önce hepinizi saygı ile selamlıyor bütçe görüşmelerinin ülkemize hayırlı olmasını diliyorum. Kalkınma Bakanlığına bağlı GAP Bölge İdaresi Başkanlığının 2017 yılı bütçesinin görüşülmesi vesilesi ile AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum. Ülkemizin ilk milli bölgesel kalkınma projesi olan GAP, ülkemizin diğer bölgeleri içinde model bir proje olup, KOP, DAP, DOKAP gibi projelerin doğmasına ön ayak olmuştur. GAP projesi Kuzey Mezopotomya’da, Bereketli Hilalin kollarında yer alan bölge illerini kapsamaktadır. İlk tarım bu bölgede yapılmış, 3 semavi din bu bölgede nüzul etmiş, birçok kavim bu bölgede kardeşçe yaşamıştır. GAP, Güneydoğu Anadolu bölgesinin sahip olduğu beşeri ve doğal kaynakları değerlendirerek, insanımızın gelir seviyesini ve refah düzeyini artırarak, yaşam kalitesini yükseltmeyi, amaçlamaktadır. GAP İktisadi amaçları yanında sosyal barışa ve huzura katkıda bulunan siyasal istikrarı ve birliği sağlayan bir projedir. Kısacası Güneydoğu Anadolu’nun sigortasıdır. GAP, aynı zamanda ülkemizi Uluslararası alanda markalaştıran sadece bölgesel değil, ulusal bir projedir. Bu proje; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şırnak ve Şanlıurfa illerini kapsamaktadır. Projeye bağlı olan 9 il, coğrafi alan ve nüfus açısından ülkemizin yaklaşık % 10’ luk bölümünü oluşturmaktadır. 1989 da yapılan GAP Master Plan ile Bölge’ de 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ve sulama şebekelerinin yapımı tasarlanmıştır. GAP’ın tamamlanması ile yılda 27 milyar kilovat saat hidroelektrik enerji üretimi ile ülke enerji ihtiyacının büyük bir bölümünün karşılanması öngörülmüştür. GAP kapsamında bugüne kadar 13 hidroelektrik santrali tamamlanmıştır. Bitirilen 13 HES’ in işletmeye alınışından 2015 yılı sonuna kadar 416.2 milyar kilowat-saat elektrik enerjisi üretilmiş olup, üretilen bu enerjinin parasal değeri 25 milyar doları bulmuştur. ( 1 kwh=6 cent) GAP Projesini sulama açısından değerlendirdiğimizde, bölgeden geçen Fırat ve Dicle’nin su potansiyeli Türkiye’nin %28’ini oluşturmaktadır. Ayrıca, Türkiye’de sulanabilir arazilerin %20’si GAP bölgesinde bulunmaktadır. GAP’ın tamamlanması ile 1.822 Milyon Hektar arazi sulamaya açılacaktır. 2002 yılında sulamaya açılan alan, 198.854 hektar iken bugün 2016 yılı itibarı ile 488.160 hektara ulaşmıştır. Sulamaya açılan alanların yaklaşık %71’i Şanlıurfa’da olup, Şanlıurfa’da 345.675 ha alan sulamaya açılmıştır. 2014-2018 dönemi sonuna kadar 170.051 ha alanın daha sulamaya açılması planlanmaktadır. Bölgede yapılan yatırımlar ve buna bağı özel sektörler yatırımları sayesinde, GAP bölgesinde, tarım ve tarıma dayalı sanayi gelişmiş ve bunun ihracata olan yansıması da çok olumlu olmuştur. GAP bölgesinde, 2000 yılında 503 Milyon dolar olan ihracat, 2015 yılında 8,8 Milyar dolara ulaşmıştır. GAP Bölgesinde yapılan ihracatın, Türkiye toplam ihracatı içindeki payı, 2000 yılında % 1.8‘den, 2015 yılında % 6.1’ e yükselmiştir. Kişi başı ihracat değeri 2000 yılında 76.2 dolardan, 2014 yılında 1117 dolara yükselmiştir. Bölge, ülke ihracatından aldığı payla İstanbul, Doğu Marmara ve Batı Anadolu’ dan sonra 4.sırada yer almaktadır. GAP Bölgesindeki ulaştırma alt yapısında da önemli gelişmeler olmuştur. 2015 yılı itibari ile bölgedeki karayolu ağı 6350 km’ ye otoyol ağı 294 km’ ye, bölünmüş yol ağı ise 2183 km’ ye ulaşmıştır. Yapılan 8 havaalanı ile tüm illerin hava ulaşımı sağlanmıştır. Ayrıca sanayi altyapısı geliştirilmiş ve girişimcilere uygun yatırım ortamları hazırlanmıştır. Bölgedeki OSB sayısı 17’ ye küçük sanayi sitesi sayısı ise 36’ ya yükselmiştir. Ayrıca, bölgedeki bütün illerde üniversite kurulmuştur.
GAP tamamlandığında 1 yılda oluşabilecek faydaya baktığımızda;
Sulama Faydası
2.1 milyar$ / yıl
Enerji Faydası
2.2 milyar$/ yıl
Ulusal Ekonomiye katkısı
17.1 milyar$ / yıl katkı
İstihdam Olanağı
3.8 milyon
Kişi başı gelirdeki artış
% 209
Sözlerime son verirken GAP İdaresine, Bakanlığımıza, Hükümetimize ve emeği geçen tüm insanlarımıza şükranlarımızı arz ediyorum.
